10 LISTOPADA – ŚWIATOWY DZIEŃ JEŻA

10 listopada obchodzony jest Światowy Dzień Jeża. Z tej okazji członkowie Szkolnego Klubu Ogrodnika wybrali się w plener, by dokonać przeglądu rozstawionych w zeszłym roku (2024) domków dla jeży w miejskiej przestrzeni publicznej oraz na obrzeżach Bolesławca.

Więcej na temat akcji zasiedlania jeży w mieście możecie przeczytać tutaj:

https://www.boleslawiec.tv/artykul/7787,domki-dla-jezow#google_vignette

Po konkursie domki od razu trafiły do bolesławieckich stref dla jeży:

https://sp4boleslawiec.pl/jezowe-domki-juz-w-plenerze,1746,pl

Nasi ogrodnicy, po sprawdzeniu stanu technicznego zimowych domków, odświeżyli tabliczki informujące o przeznaczeniu konstrukcji oraz zawierające prośbę o uszanowanie bezpieczeństwa zamieszkujących w nich jeży. Następnie ogrodnicy podsypali domki suchymi liśćmi, dostarczając ssakom wyściółki na nadchodzący sezon hibernacji. Z nieukrywaną radością dostrzegliśmy ślady bytności jeży w domkach, o czym świadczyły ubite trasy wędrówkowe oraz brak pajęczyn w wejściach domków. Mamy nadzieję, że dzięki szeroko zakrojonej akcji uczniów naszej szkoły latem urodziło się wiele tych pożytecznych zwierząt, a teraz ponownie znajdą schronienie dzięki zaangażowaniu świadomych mieszkańców Bolesławca.

Nasza szkolna rodzinka jeży zamieszkująca na tyłach szkoły również się powiększyła, a obfitość jeżowych domków oraz wciąż udoskonalane warunki w Szkolnym Rezerwacie Przyrody z pewnością mocno się temu przysłużyły. Kolejne dwa młode jeże oczyszczają nam rabatki ze ślimaków i cieszą oczy swą obecnością. Miło nam poinformować, że także domek podarowany w prezencie seniorom z Dziennego Domu Senior+ doczekał się iglastych rezydentów, którzy na wiosnę powitali dwa młode igliczki (dołączamy rodzinną fotografię szczęśliwej mamy z młodymi). Jak widać, mamy powody do dumy i radości, obchodząc tegoroczny Światowy Dzień Jeża. Jesteśmy przekonani, że kolejne rocznice będą obfitować w równie radosne nowiny.

KILKA WAŻNYCH INFORMACJI NA TEMAT JEŻY

Przełom jesieni i zimy to trudny czas dla jeży. Wiele z nich może nie zdążyć zgromadzić wystarczającej ilości masy, by bezpiecznie przetrwać hibernację. Czasem wystarczy odrobina troski- miska pokarmu, sterta liści i bezpieczne miejsce w ogrodzie, aby pomóc jeżom przetrwać zimę, nie ingerując nadmiernie w ich naturalny rytm.

Jak rozpoznać jeża w potrzebie?

Gdy podczas spaceru przypadkiem spotkamy jeża, warto przyjrzeć się jego zachowaniu i kondycji. Zdrowy jeż jest aktywny, samodzielnie się porusza i reaguje na bodźce. Gdy poczuje zagrożenie, naturalnie zwija się w kulkę. Zwinięcie się nie oznacza automatycznie, że zwierzę wymaga pomocy. Natomiast sygnałem alarmowym jest brak reakcji na dotyk lub hałas, powolne poruszanie się, drżenie lub wyraźne wychłodzenie ciała. Warto też zwrócić uwagę na rany, pasożyty czy trudności w oddychaniu. W takich sytuacjach najlepiej skontaktować się z ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt lub lokalnym stowarzyszeniem ochrony jeży.

Zima to trudny czas dla jeży

Jeże w okresie jesiennym intensywnie przygotowują się do nadchodzącej zimy. Aby przetrwać hibernację, muszą osiągnąć odpowiednią masę ciała- minimum 450 gramów, chociaż optymalna waga to 500-600 gramów. Jeśli ich masa ciała spadnie poniżej tego poziomu, szanse na przetrwanie zimy są znikome. Równie ważne znaczenie ma ich temperatura ciała. Jeże są wyjątkowo wrażliwe na zimno. Jeśli temperatura spadnie poniżej 10 st. C i utrzymuje się przez kilka dni, ich metabolizm gwałtownie zwalnia, co może wywołać przedwczesną hibernację. Jeśli nie zdążą zgromadzić wystarczającej ilości tłuszczu, nie przeżyją.

Regularne dokarmianie jeży

Najprostszym sposobem, by wesprzeć jeże w gromadzeniu odpowiedniej masy na zimę, jest regularne dokarmianie ich na zewnątrz, w spokojnym i osłoniętym miejscu.  Wystarczy wystawić płytką miseczkę z mokrą karmą dla kotów lub psów- najlepiej drobiową, bez przypraw oraz świeżą wodę. W żadnym wypadku nie należy podawać zwierzętom mleka ani pieczywa, ponieważ może to wywołać groźne problemy trawienne. Warto też zadbać o to, by jedzenie było niedostępne dla ptaków i drapieżników, można ustawić je pod odwróconym pudełkiem z wyciętym otworem. Regularne dokarmianie nawet przez kilka tygodni pomoże jeżom zgromadzić wystarczające zapasy energii do bezpiecznej hibernacji, bez konieczności ich przenoszenia i ingerowania w naturalny tryb życia.

Jak ogrzać wychłodzonego jeża?

Jeżeli znajdziemy osłabionego i wychłodzonego jeża, należy interweniować, ale z rozwagą. Możemy ogrzać go na krótko przy pomocy butelki z ciepłą wodą (ok. 37 st. C), owiniętej w ręcznik i ułożonej obok zwierzęcia- nigdy pod nim ani bezpośrednio przy ciele. Taki zabieg pomoże mu odzyskać siły, ale gdy tylko się ogrzeje, najlepiej skontaktować się z ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt.

Edukacja i zaangażowanie społeczności

Warto również angażować w ochronę jeży samorządy lokalne, aby systemowo wdrażać politykę, która znacznie poprawi warunki ich życia i pomoże zwierzętom przetrwać zimę, zwłaszcza w zurbanizowanych obszarach. Władze lokalne mogą na przykład uwzględniać w planach zagospodarowania przestrzennego korytarze ekologiczne- przejścia pomiędzy ogrodami, parkami i zielenią miejską, które pozwolą jeżom swobodnie się przemieszczać (Pamiętajmy, że najczęstszą przyczyną śmierci jeży jest nieuważna jazda kierowców!)

Istotna jest także edukacja społeczna na temat szkodliwości preparatów na ślimaki. Mieszkańcy miast i wsi mogą również angażować się w budowanie domków dla zwierząt i tworzenie im bezpiecznych przestrzeni do przetrwania mroźnych miesięcy.

Chrońmy jeże! Są cudowne i bardzo pożyteczne!

Jerzy Jeż