Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego

Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego to polskie święto państwowe, obchodzone od 1 sierpnia 2010 roku w rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego. Święto zostało ustanowione 9 października 2009 roku z inicjatywy prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego.
Z preambuły ustawy: święto ustanawia się w hołdzie bohaterom Powstania Warszawskiego – tym, którzy w obronie bytu państwowego, z bronią w ręku walczyli o wyzwolenie stolicy, dążyli do odtworzenia instytucji niepodległego Państwa Polskiego, sprzeciwili się okupacji niemieckiej i widmu sowieckiej niewoli zagrażającej następnym pokoleniom Polaków.

Oto najważniejsze i najciekawsze fakty o Powstaniu Warszawskim.

Powstanie Warszawskie to największa bitwa miejska w dziejach Polski. Rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 roku i trwało 63 dni.
Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku w godzinie „W”, czyli o 17:00, jednak do pierwszych starć doszło już o godzinie 13:50 na Żoliborzu, gdzie żołnierze Zdzisława Sierpińskiego transportujący broń dla oddziału Zgrupowania „Żniwiarz” wdali się w potyczkę z niemieckim patrolem. Na Woli i w Śródmieściu Północnym walki rozpoczęły się około godziny 16:00.
W Powstaniu Warszawskim walczyło około 45-50 tysięcy Polaków. Przeciwko nim stanęło, w kulminacyjnym momencie, 50 tysięcy Niemców. Polacy nie mieli jednak większych szans – byli słabo uzbrojeni. W broń palną wyposażonych było niespełna 10 procent wszystkich Powstańców. Niemcy mieli do dyspozycji każdy rodzaj broni, łącznie z bronią pancerną i artylerią. Całością sił powstańczych dowodził Antoni Chruściel ps. „Monter”. Jego sztab znajdował się w gmachu PKO w Śródmieściu.
5 sierpnia rozpoczęła się Rzeź Woli. W ciągu kilku dni Niemcy wymordowali nawet 65 tysięcy cywilów. Rzezią dowodził SS-Gruppenführer Heinz Reinefarth, nazwany później katem Woli.
8 sierpnia uruchomiono w Warszawie radiostację „Błyskawica”, która nadawała do 4 października. Każdego dnia podczas audycji informowano o wydarzeniach ze świata, postępach w walkach powstańczych, a nawet prezentowano program artystyczny.
Jednym z najważniejszych miejsc w powstańczej Warszawie było przejście przez Aleje Jerozolimskie łączące północną i południową część miasta. Pomimo ciągłego ostrzału, udało się je utrzymać do końca Powstania. Do ostrzału Warszawy Niemcy używali najcięższego sprzętu. Był to m.in. 124-tonowy moździerz kalibru 600 mm Karl-Gerät 040 nazywany „Ziu”, który wystrzeliwał pociski o wadze ponad 2 ton. Regularne bombardowania przeprowadzały także bombowce Junkers Ju 87 Stuka tzw. „sztukasy”.
Jednym z największych osiągnięć Powstańców było zdobycie PAST-y. Stało się to w nocy z 19 na 20 sierpnia. Powstańcom batalionu „Kiliński” udało się zdobyć ośmiopiętrowy gmach, czyli wieżowiec Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej.
Niezwykłe znaczenie dla Powstańców miały kanały. Ewakuowano tamtędy cywilów i żołnierzy, przeprowadzono zasadzki na Niemców, przenoszono pocztę. Trasy w kanałach miały aż 25 kilometrów długości.
Od 4 sierpnia alianci organizowali nad Warszawą zrzuty zaopatrzenia. Tylko (około) 25 procent, z 230 ton pomocy, trafiło do Powstańców; reszta dostała się w ręce Niemców. Alianci przeprowadzili nad Warszawą łącznie 300 lotów. Niemcy zestrzelili około 40 samolotów. Starając się pomóc Powstańcom, życie straciło ponad 200 pilotów różnych narodowości.
Powstanie Warszawskie zakończyło się 3 października 1944 roku po 63 dniach. W nocy z 2 na 3 października w Ożarowie podpisano układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie. Straty w Powstaniu Warszawskim to śmierć około 18 tysięcy żołnierzy i 180 tysięcy cywilów, a także zniszczenie większej części miasta.